राज्यातील सन २०२४ आणि २०२५ मध्ये मुदत संपलेल्या, तसेच चालू वर्ष २०२६ मध्ये मुदत संपणाऱ्या आणि नव्याने अस्तित्वात आलेल्या ग्रामपंचायतींच्या सार्वत्रिक निवडणुकांसाठी एक महत्त्वाची घडामोड समोर आली आहे. या सर्व ग्रामपंचायतींच्या सदस्य पदांच्या आरक्षण सोडतीचा (Lottery) अधिकृत कार्यक्रम प्रशासनाकडून जाहीर करण्यात आला असून, या प्रक्रियेवर नागरिकांना आगामी २५ जून २०२६ पर्यंत आपल्या हरकती व सूचना मांडता येणार आहेत.
ग्रामविकास विभागाचे आदेश
राज्य ग्रामविकास विभागाच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार, बिगर व अंशतः अनुसूचित क्षेत्रातील ग्रामपंचायतींसाठी आरक्षण निश्चिती आणि चक्रानुक्रमे (Rotation) आरक्षण फिरवण्याचे आदेश २५ मे २०२६ रोजी निर्मित करण्यात आले आहेत. मुंबई ग्रामपंचायत अधिनियम १९५८ मधील अद्ययावत नियम व परिपत्रकांचा आधार घेऊन प्रभाग रचना आणि आरक्षण निश्चितीची प्रक्रिया वेळेत पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. कोणत्याही परिस्थितीत दिलेल्या कालमर्यादेचा भंग होऊ नये, याची कडक दक्षता घेण्याचे आदेश प्रशासनाला मिळाले आहेत.
तळागाळातील अधिकाऱ्यांवर जबाबदारी
या संपूर्ण आरक्षण प्रक्रियेमध्ये स्थानिक पातळीवर तलाठी, मंडळ अधिकारी आणि ग्रामसेवक यांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची असणार आहे. सर्व तहसीलदारांनी आपापल्या कार्यक्षेत्रातील संबंधित अधिकाऱ्यांची बैठक घेऊन त्यांना योग्य मार्गदर्शन करावे, अशा सूचना जारी करण्यात आल्या आहेत. तसेच गटविकास अधिकाऱ्यांनी (BDO) आपल्या अधिनस्त असलेल्या ग्रामसेवकांना प्रभाग रचना व आरक्षण प्रक्रियेत पूर्ण सहकार्य करण्याचे निर्देश द्यावेत, असेही स्पष्ट करण्यात आले आहे.
📅 असा असेल आरक्षण सोडतीचा संपूर्ण कार्यक्रम:
आरक्षण प्रक्रियेचे अचूक नियोजन होण्यासाठी प्रशासनाने खालीलप्रमाणे तारीखनिहाय वेळापत्रक निश्चित केले आहे:
अनुक्रमांक प्रक्रियेचा टप्पा निश्चित केलेली तारीख
१ विशेष ग्रामसभेची पूर्वसूचना देणे ०८ जून २०२६
२ विशेष ग्रामसभा बोलावून प्रत्यक्ष आरक्षण सोडत काढणे १२ जून २०२६
३ प्रभागनिहाय आरक्षणाचा प्रारुप आराखडा जिल्हाधिकाऱ्यांच्या मान्यतेसाठी सादर करणे १७ जून २०२६
४ मान्यतेनंतर प्रारुप आरक्षण अधिकृतपणे प्रसिद्ध करणे १९ जून २०२६
५ नागरिकांना हरकती व सूचना दाखल करण्याचा कालावधी १९ जून ते २५ जून २०२६
६ प्राप्त झालेल्या हरकतींवर उपविभागीय अधिकाऱ्यांनी (SDO) आपले अभिप्राय देणे ०३ जुलै २०२६
७ अंतिम अधिसूचनेस जिल्हाधिकाऱ्यांची अंतिम मान्यता मिळणे ०८ जुलै २०२६
८ अंतिम प्रभाग रचना आणि आरक्षण जाहीर करणे १० जुलै २०२६
नागरिकांना प्रशासनाचे आवाहन
ग्रामीण भागातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांचा हा पाया असल्याने, संबंधित ग्रामपंचायतींमधील सर्व नागरिकांनी, इच्छुक उमेदवारांनी आणि ग्रामस्थांनी या आरक्षण कार्यक्रमाची नोंद घ्यावी आणि प्रक्रियेत सक्रिय सहभाग नोंदवावा, असे आवाहन प्रशासनाच्या वतीने करण्यात आले आहे.

0 Comments